Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

Mam zamiar prowadzić blog, w ramach którego chciałbym cytować wiele różnych dzieł. Czy muszę występować o zgodę autorów cytowanych utworów?

Tematy: dozwolony cytat / art. 34 pr. aut. / uznanie autorstwa / art. 29 pr. aut. / blog

Cytowanie nie wymaga uzyskiwania niczyjej zgody, jeżeli mieści się w granicach określonych w art. 29 pr. aut. O wątpliwościach związanych z zakresem dozwolonego cytowania pisaliśmy już w odpowiedzi na inne pytanie. Mając świadomość tych wątpliwości, można jednak próbować wskazać pewne granice.

Po pierwsze, cytat musi nastąpić w utworze stanowiącym samoistną całość. Będzie tak w sytuacji, w której cytat umieścimy np. jako ilustrację naszej własnej wypowiedzi, w którą wniesiemy niezależny wkład indywidualnej twórczości.

Po drugie, cytowane utwory same muszą być rozpowszechnione, czyli udostępnione publicznie w jakikolwiek sposób za zgodą twórcy. Przesłanka ta wyklucza cytowanie np. utworów znalezionych w „szufladzie” twórcy.

Po trzecie, cytat musi być uzasadniony wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub „prawami gatunku twórczości”. Osoba cytująca musi się zatem dobrze zastanowić, czy cytat (w wybranym rozmiarze oraz z wybranego źródła) istotnie służy np. wyjaśnieniu prezentowanego przez nią stanowiska.

Po czwarte, nie można zapominać o wynikającym z art. 34 pr. aut. obowiązku wskazywania imienia i nazwiska twórcy oraz źródła.

Oznacza to, że w granicach cytatu nie będzie mieścił się np. blog, w którym kolejne notki to po prostu kolejne fragmenty cudzych utworów. Konieczne będzie dodanie własnego wkładu oraz zapewnienie, aby ten wkład pozostawał w odpowiedniej relacji z cytowanymi utworami (np. wyjaśniał je, analizował krytycznie). W kontekście bloga lub ogólnie stron internetowych mogą powstać wątpliwości, jeżeli cytowane utwory mogłyby być prezentowane użytkownikom niezależnie od pozostałej zawartości. Wtedy pojawią się istotne wątpliwości, czy cytat umieszczono w samoistnym utworze i czy jest on czymkolwiek uzasadniony.

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.