Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

Czy w publikacji naukowej - tomie zbiorowym, można bezpłatnie użyć omawianych w jednym z artykułów ilustracji pochodzących z okładek książek?

Tematy: dozwolony cytat / zakres ochrony / dozwolony użytek / art. 29 pr. aut. / ciężar dowodu / dozwolony użytek naukowy / cudze materiały / publikacja naukowa / korzystanie z cudzej twróczości / tom zbiorowy / wykorzystanie ilustracji z okładek książek / ilustracje z okładek książek / korzystanie z cudzych utworów w publikacji naukowej

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że ilustracja jest utworem, wobec czego korzystanie z niej musi odbywać się albo na podstawie zgody uprawnionego, albo w granicach dozwolonego użytku. W omawianym przypadku w grę wchodzić może art. 29 ust. 1 pr. aut. określający zasady dozwolonego cytowania, który pozwala „przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości.”

To korzystający musi wykazać spełnienie wszystkich określonych w tym przepisie przesłanek. Niektóre z nich są sformułowane w dość ogólnikowy sposób, co nie ułatwia zadania. Dozwolony cytat jest ponadto różnie uregulowany w różnych krajach, co w praktyce dużych, międzynarodowych wydawnictw prowadzi często do równania do najbardziej restrykcyjnej regulacji. Praktyka ta ma swoje przełożenie na wydawców lokalnych. Wszystko to spowodowało wykształcenie się zwyczaju pytania o zgodę na zamieszczanie w książkach ilustracji, grafik, fotografii, wykresów, tabel itd., nawet jeżeli można by w takim wypadku mówić o dozwolonym użytku.

Art. 29 ust. 1 pozwala cytować bez płacenia za to twórcy wynagrodzenia. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 i 2^1 korzystanie z cudzych utworów w podręcznikach, wypisach i antologiach jest już obarczone koniecznością zapłaty wynagrodzenia.

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.