Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

Mam pytanie o dokładniejszą interpretację pojęcia "nie do tego samego użytku", która jest zapisana w art. 33 pkt 1 pr. aut. Chodzi o to, czy można opublikować wizerunek muralu, który się sfotografowało z drogi publicznej i w jakich sytuacjach ta publikacja będzie mogła być uznana za "ten sam użytek" a w jakich nie. Czy np. mogę wstawić zdjęcie na którym widać tylko sam mural do artykułu w Wikipedii?

Tematy: dozwolony użytek / fotografia

Interpretacja pojęcia „ten sam użytek” nie jest niestety jednoznaczna i nie ma zbyt wielu wskazówek, które pozwoliłyby je uściślić. Prof. E. Traple utożsamia sformułowanie „ten sam użytek” z „użytkiem artystycznym” i stwierdza, że w granicach art. 33 pkt 1 nie jest dozwolone odtworzenie utworu w celu wystawienia jako dzieła artystycznego (J. Barta i R. Markiewicz (red.) Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz., LEX 2011). Z kolei Sąd Najwyższy, analizując odpowiednik art. 33 pkt 1 zawarty w poprzedniej ustawie o prawie autorskim (art. 20 pkt 4), uznał, że „nie byłaby dopuszczalna np. reprodukcja pomnika, w pomniejszonych rozmiarach, aby ustawić go w innym miejscu, natomiast dozwolone byłoby zrobienie fotografii takiego pomnika, a następnie odtworzenie jej mechanicznie i rozprowadzenie odbitek za odpowiednią opłatą.” (Wyrok SN z dnia 22.10.1976 r., III CRN 150/76).

Wstawienie fotografii ogólnodostępnego muralu do artykułu w Wikipedii nie jest tym samym co namalowanie jego kopii na innym budynku lub budowli. Trudno też uznać, że jest to odtworzenie w celu wystawienia jako dzieła artystycznego – artykuł w Wikipedii ma bowiem co do zasady cel informacyjny, encyklopedyczny. Wobec tego opisane w pytaniu działanie może mieścić się w granicach art. 33 pr. aut. Alternatywną podstawą może być art. 29 regulujący dozwolony cytat, przy czym tu także pojawiają się wątpliwości (np. co do tego, czy mural może być uznany za „drobny utwór”, jeżeli miałby być „cytowany” w całości).

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.