Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

W kursie online są osadzone filmy z YT - są one materiałem, na bazie którego osoby uczące się wykonują ćwiczenia. Filmy są więc kluczowym materiałem. Czy na dodanie do nich napisów potrzebna jest zgoda autora bo powstaje dzieło zależne?

Tematy: opracowanie / utwór audiowizualny / YouTube

Filmy (utwory audiowizualne) mają w polskim prawie autorskim szczególną regulację, która niestety stwarza nieco problemów interpretacyjnych. Jednym z tych przepisów jest art. 71, który daje producentowi prawo dokonywania tłumaczeń utworów na inne wersje językowe bez zgody twórców. Nie odpowiada on jednak bezpośrednio na pytanie, czy osoba trzecia chcąca przygotować taką wersję (dodanie napisów lub dubbing) powinna taką zgodę uzyskiwać od twórców i producenta, czy tylko od producenta, czy może tylko od twórców (jeżeli by ten przepis uznać za wyłącznie wzruszalne domniemanie).

Jasnej odpowiedzi na to pytanie nie dostarcza też orzecznictwo, w tym dość często cytowany wyrok SN z dnia 23 stycznia 2003 r., II CKN 1399/00 w którym stwierdzono, że „dokonanie tłumaczenia warstwy słownej utworu audiowizualnego nie stanowi jego opracowania jako całości”, co miałoby rzekomo wynikać m.in. właśnie z art. 71.

Niezależnie jednak od tego bliżej niesprecyzowanego stopnia „zależności”, dodanie napisów do filmu można uznać za jakieś wkroczenie w prawa autorskie. Z uwagi na stosowane w praktyce nabywanie praw przez producentów od współtwórców, jak i istniejące w tym zakresie przepisy (art. 71, ale też art. 70 ust. 1 – domniemanie nabycia praw przez producenta) zgody na to należy poszukiwać przede wszystkim właśnie u producenta. Osobna zgoda współtwórców (np. twórcy scenariusza) byłaby pewnie dodatkowym zabezpieczeniem, jednak w praktyce może okazać się wystarczające, aby w treści zgody producenta znalazła się odpowiednio sformułowana gwarancja, że ich zgoda nie jest potrzebna.

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.