Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

Chcę utworzyć stronę internetową biblioteki szkolnej, na której umieszczone byłyby skany podręczników i nut. Uczeń i nauczyciel po zalogowaniu i podaniu hasła mogliby mieć dostęp do nich. Z zasobów tych korzystałaby zamknięta grupa osób i tylko do celów edukacyjnych. Jak ma się do tego prawo autorskie? Czy mogę cale zbiory skanować i udostępniać czy tylko ich fragmenty? Fragmentem może być jeden utwór ze zbioru czy więcej?

Tematy: dozwolony użytek edukacyjny / dozwolony użytek biblioteczny / terminale

Prosimy najpierw zapoznać się z odpowiedzią na podobne pytanie, które przygotowaliśmy na podstawie przepisów prawa autorskiego przed ostatnią dużą nowelizacją tego prawa: http://prawokultury.pl/pierwsza-pomoc/413/

Po nowelizacji zachowano co prawda zasadę z art. 28 pr. aut., zgodnie z którą udostępnianie cyfrowe może być dokonywane jedynie za pośrednictwem terminali. Jednakże, jedna ze zmian art. 27 polega na dodaniu ust.2, w którym wyraźnie wspomniano udostępnianie cyfrowe, m.in. na potrzeby wymienionego w ust. 1 tego przepisu „zilustrowania treści przekazywanych w celach dydaktycznych”. Zastrzeżono przy tym, że takie udostępnianie „jest dozwolone wyłącznie dla ograniczonego kręgu osób uczących się, nauczających lub prowadzących badania naukowe, zidentyfikowanych przez [instytucje oświatowe, uczelnie oraz jednostki naukowe].”

Ta zmiana powoduje, że w ustawie są teraz w sposób wyraźny dwa rodzaje udostępniania cyfrowego, jakie bez zgody uprawnionych mogą realizować instytucje oświatowe i inne tam wymienione – udostępnianie przez terminale i udostępnianie dla ograniczonego kręgu zidentyfikowanych przez instytucję uczniów, nauczycieli, naukowców. Ten drugi sposób nie wymaga używania terminali pozostających w siedzibie instytucji, ale nie pozwala też na całkowicie otwarty dostęp – zabezpieczenia techniczne i logowanie wydają się konieczne aby osiągnąć skutek polegający na ograniczeniu kręgu mających dostęp do wskazanych w przepisie osób.

Nie ma niestety jasności, czy udostępniane mogą być całe utwory, czy jedynie ich fragmenty. Udostępnianie cyfrowe wymaga zwielokrotnienia, a art. 27 ust. 1 pr. aut. (do którego odwołuje się ust. 2) pozwala zwielokrotniać jedynie „drobne utwory lub fragmenty większych utworów”. Oznacza to, że udostępnianie w ten sposób całych podręczników jest dość ryzykowne, a może nawet całkowicie wykluczone.

Poza tym, nadal pozostaje – choć mniejsza – wątpliwość o dokładną relację pomiędzy art. 27 a 28, o której pisaliśmy w podlinkowanej tu na początku odpowiedzi.

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.