Organizator
Fundacja Nowoczesna Polska

Chcę przygotować serię bezpłatnych lekcji angielskiego, które byłyby publicznie dostępne w internecie. Każda lekcja zawierałaby max. 15-minutowy fragment współczesnego filmu fabularnego z zakresu historii Anglii lub ekranizację powieści brytyjskich. W film cyfrowo wkomponowane byłyby zadania językowe. Czy istnieje sposób na legalne wykorzystanie tych filmów?

Tematy: dozwolony cytat / utwór audiowizualny / dozwolony użytek edukacyjny

Wykorzystanie cudzych utworów bez zgody twórcy (producenta) jest możliwe, na przykład w ramach przepisów o dozwolonym cytacie. Cytat musi spełnić jednak szereg wymagań określonych w art. 29 pr. aut. Przede wszystkim musi wystąpić we własnym utworze, co oznacza, że lekcja jako całość musi być wystarczająco twórcza, a nie ograniczyć się np. do technicznego wprowadzenia określonego fragmentu filmu. Istotne jest również wykazanie, że wykorzystanie filmu w lekcji faktycznie służy nauczaniu, a nie np. rozrywce. To, czy cytat spełnia wymagania tego przepisu musi umieć udowodnić ten, kto się na niego powołuje.
Art. 29 pr. aut. obowiązuje wtedy, gdy zastosowanie znajdzie prawo polskie. Tymczasem umieszczenie lekcji w internecie, a zwłaszcza na zagranicznym serwisie może doprowadzić do (wyjątkowych co prawda) sytuacji, w której ewentualne roszczenia twórców (producentów) filmu będą rozpatrywane według prawa obcego. Jeszcze bardziej prawdopodobne jest natomiast, że zastosowanie znajdzie regulamin danego serwisu i wdrożona w jego ramach procedura „notice and takedown” (polegająca na blokowaniu treści w przypadku otrzymania zgłoszenia). Treści blokowane w wyniku takich procedur są przywracane zazwyczaj tylko w wyniku aktywności samego użytkownika, a administratorzy serwisów sami z siebie nie badają, czy określone roszczenia są zasadne i czy wykorzystanie mieści się w granicach dozwolonego użytku. Oznacza to, że nawet jeżeli formalnie lekcje będą mieściły się w granicach dozwolonego cytowania, ich blokowanie w internecie przez producentów filmów może być trudne do powstrzymania.

dr Krzysztof Siewicz

Wróć do listy pytań.